SOS dla rodzica – zaraz wybuchnę! Kiedy kończy się cierpliwość i jak pracować z własnymi emocjami?

Kiedy kończy się cierpliwość rodzica?

Są takie momenty w rodzicielstwie, kiedy naprawdę mamy już dość. Dziecko po raz kolejny nie słucha. Prosimy, tłumaczymy, przypominamy. Jedno dziecko zaczyna krzyczeć, drugie czegoś chce, telefon dzwoni, w domu jest bałagan, a my jesteśmy po całym dniu obowiązków.

I wtedy pojawia się ta myśl: „Mam w sobie tyle złości, że zaraz wybuchnę”.

Czasem jeszcze udaje się zatrzymać, czasem już nie. Podnosimy głos. Krzyczymy. Mówimy coś, czego później żałujemy. A kiedy emocje opadną, pojawia się poczucie winy. „Dlaczego znowu to zrobiłam?” „Przecież obiecywałam sobie, że nie będę krzyczeć”. „Nie chcę być taką mamą”.

Tutaj warto się zatrzymać. Problemem nie jest to, że jesteś człowiekiem i masz złość. Pytanie brzmi raczej: co tak naprawdę dzieje się w Tobie chwilę przed tym, zanim wybuchniesz?

Złość nie pojawia się bez powodu

Złość jest informacją. Pojawia się wtedy, kiedy ktoś przekracza nasze granice, kiedy jesteśmy przeciążeni, kiedy od dawna nie odpoczywamy, kiedy czujemy się bezradni albo mamy poczucie, że nikt nas nie słucha.

Bywa też, że przykrywa coś innego. Pod złością znajdziesz zmęczenie, bezsilność, smutek, lęk albo poczucie, że wszystko jest na Twojej głowie.

Dlatego samo powiedzenie sobie „będę spokojniejsza” często nie wystarcza. Jeżeli przez wiele dni, tygodni czy miesięcy jedziemy na rezerwie, kolejna trudna chwila może być po prostu momentem, w którym organizm mówi: dalej już nie dam rady.

Wtedy dziecko niekoniecznie jest prawdziwym źródłem naszej złości. Bywa tym, co uruchamia wszystko, co już wcześniej było w środku.

Co dzieje się w nas tuż przed wybuchem?

Nasz organizm bardzo szybko reaguje na stres. Kiedy napięcie rośnie, coraz trudniej spokojnie analizować sytuację i wybierać najlepszą odpowiedź. Reakcja może pojawić się zanim zdążymy pomyśleć.

Możemy więc doskonale wiedzieć, że krzyk nie jest tym, czego chcemy, a mimo wszystko w pewnym momencie słyszymy własny głos, który jest już zdecydowanie za głośny.

To nie oznacza, że nie mamy wpływu na swoje zachowanie. Oznacza, że warto zacząć pracować dużo wcześniej niż w chwili, kiedy już wybuchamy, i nauczyć się rozpoznawać własne sygnały ostrzegawcze.

• Zaciskasz szczękę?
• Napinasz ramiona?
• Mówisz coraz szybciej?
• Czujesz gorąco?
• Masz ochotę natychmiast zakończyć rozmowę?

To może być właśnie ten moment, w którym jeszcze można zrobić coś inaczej.

„Ja przecież wiem, że nie powinnam krzyczeć”

To zdanie słyszę bardzo często i doskonale je rozumiem. Większość rodziców, którzy krzyczą, naprawdę wie, że nie chce krzyczeć. Wie, że dziecko nie robi tego specjalnie, że krzyk nie rozwiązuje problemu i że później będzie jej przykro. A jednak w konkretnej chwili wiedza przegrywa z reakcją.

Ta różnica między „wiem” a „robię” jest bardzo ważna. Możesz wiedzieć wszystko o spokojnym rodzicielstwie, przeczytać dziesięć książek i obejrzeć sto rolek o regulacji emocji, a nadal mieć momenty, w których coś w Tobie przejmuje stery.

Wtedy nie potrzebujesz kolejnej informacji. Potrzebujesz pracy z tym, co naprawdę uruchamia się w Tobie.

Nie musisz pozbywać się złości

Nie wierzę w życie bez złości i nawet nie chciałabym takiego życia. Złość bywa potrzebna. Pokazuje, że coś jest dla nas ważne. Mówi: „mam już dosyć”, „moja granica została przekroczona”, „potrzebuję pomocy”, „nie chcę już tak funkcjonować”.

Kłopot zaczyna się wtedy, kiedy złość decyduje za nas. Możemy nauczyć się zauważać ją wcześniej, być z nią bez natychmiastowego działania i przyjrzeć się temu, co znajduje się pod nią.

Bo pod zdaniem „wkurza mnie, że moje dziecko mnie nie słucha” bywa zupełnie inne: „Jestem już tak zmęczona”. „Czuję się sama”. „Mam wrażenie, że nikt mnie nie słyszy”. „Cała odpowiedzialność jest na mnie”. „Boję się, że jestem złym rodzicem”. Wtedy zaczynamy pracować z prawdziwym problemem. Więcej o samej złości piszę w tekście o tym, jak uwalniać gniew.

Uważność daje nam chwilę pomiędzy emocją a reakcją

Jedną z rzeczy, które możemy ćwiczyć, jest zauważanie złości, zanim przejmie całkowicie kontrolę. Nie musisz siedzieć godzinami w medytacji. Możesz zacząć od bardzo prostego pytania: „Co się teraz ze mną dzieje?”

Co czuję w ciele? Jakie myśli pojawiają się w głowie? Czego w tej chwili potrzebuję? Ta chwila zatrzymania bywa bardzo cenna. Nie po to, żeby złość zniknęła, ale żebyś nie musiała za każdym razem robić dokładnie tego samego.

A co, jeśli ta złość jest dużo starsza niż Twoje dziecko?

To bardzo ważne pytanie, bo zdarza się, że reakcja na dziecko jest nieproporcjonalnie silna. Dziecko rozlało sok, a w Tobie pojawia się ogromna złość. Dziecko nie chce się ubrać, a Ty czujesz, że zaraz eksplodujesz. Dziecko odpowiada „nie”, a Ty odbierasz to niemal jak osobiste podważenie swojej wartości.

Może się wtedy okazać, że ta konkretna chwila dotyka czegoś znacznie starszego. Uruchamia przekonanie, że musisz mieć kontrolę. Że musisz być idealnym rodzicem. Że dziecko musi Cię słuchać, bo inaczej jesteś nieskuteczna. Że nie wolno Ci popełniać błędów. Bardzo często prowadzi to wprost do pracy z wewnętrznym dzieckiem.

Dlatego praca z własnymi emocjami jest tak ważna. Nie po to, żeby zmienić dziecko, ale żeby zmienić swoją przestrzeń wyboru.

NeuroGrafika, kiedy chcesz naprawdę popracować z tym, co Cię uruchamia

Właśnie dlatego powstał mój warsztat „SOS dla rodzica – zaraz wybuchnę!”. Nie uczymy się na nim kolejnej techniki wychowawczej. Nie próbujemy sprawić, żeby dziecko od jutra zawsze słuchało. Pracujemy ze sobą.

Każdy uczestnik wybiera konkretny temat, który naprawdę go uruchamia. Może to być złość na dziecko, poczucie bezsilności, ciągłe powtarzanie tych samych poleceń, brak posłuszeństwa, zmęczenie albo poczucie, że wszystko jest na naszej głowie.

Następnie przechodzimy przez proces NeuroGrafiki. Rysujemy. Pojawia się linia neurograficzna, zaokrąglamy przecięcia, pracujemy z napięciem, które pojawiło się na kartce, łączymy elementy i nadajemy pracy kolor.

Bardzo często właśnie wtedy zaczyna się dziać coś ciekawego. Kiedy ręka pracuje, a my przestajemy próbować wszystko kontrolować głową, pojawiają się rzeczy, których wcześniej nie zauważaliśmy. Przychodzi wzruszenie. Irytacja. Nagła myśl: „Kurczę, przecież ja wcale nie jestem zła na dziecko”. Albo po prostu robi się lżej.

Nie zawsze od razu. Czasem dopiero następnego dnia orientujesz się, że sytuacja, która wcześniej wyprowadzała Cię z równowagi, nagle nie ma już takiej siły.

Nie zmieniamy dziecka. Pracujemy ze sobą

To jedna z najważniejszych rzeczy, które mówię na swoich warsztatach. NeuroGrafika nie jest sposobem na to, żeby sprawić, że druga osoba zacznie zachowywać się tak, jak chcemy. Nie pracujemy nad tym, żeby dziecko było grzeczniejsze. Pracujemy nad tym, co dzieje się w nas, kiedy dziecko zachowuje się w określony sposób.

Na zachowanie dziecka nie mamy pełnej kontroli. Na siebie mamy jej znacznie więcej. I czasami wystarczy, że zmieni się nasza reakcja, żeby cała sytuacja zaczęła wyglądać inaczej. Nie dlatego, że „zmieniliśmy dziecko”, ale dlatego, że przestaliśmy wchodzić w ten sam schemat. Piszę o tym również w tekście o bliskości zamiast walki.

Rodzic nie musi być idealny

Nie chcę Ci powiedzieć, że dobry rodzic nigdy nie krzyczy. Nie znam takiego rodzica. Każdemu zdarza się przekroczyć własną granicę i mieć gorszy dzień.

Ważne jest to, co robimy później. Czy potrafimy powiedzieć: „Przepraszam, krzyknęłam. To nie było w porządku”. Czy potrafimy wrócić do kontaktu. Czy potrafimy też spojrzeć na siebie i zapytać: „Co sprawiło, że tym razem było mi aż tak trudno?”. Jeśli wracasz do schematów z własnego domu, pomocny będzie tekst o rodzicielstwie bez powtarzania błędów z przeszłości.

Rodzicielstwo nie jest konkursem na perfekcję. To relacja, a w relacji zawsze będzie miejsce na błędy, naprawianie, uczenie się i kolejne próby.

Co może się zmienić?

Nie ma jednej odpowiedzi. Jedna osoba po pracy nad złością zaczyna wcześniej zauważać napięcie. Ktoś inny przestaje krzyczeć o rzeczy, które wcześniej uruchamiały go natychmiast. Ktoś zaczyna stawiać granice bez poczucia winy. Ktoś odkrywa, że tak naprawdę jest przede wszystkim przemęczony. A ktoś inny po raz pierwszy od dawna czuje, że może być rodzicem i jednocześnie człowiekiem, który ma swoje potrzeby.

Nie obiecuję Ci więc, że po jednym rysunku nigdy więcej się nie zezłościsz. Obiecuję coś innego: możesz zacząć lepiej rozumieć siebie, zobaczyć, co naprawdę Cię uruchamia, reagować inaczej i odzyskać trochę przestrzeni między tym, co się wydarza, a tym, co robisz.

Warsztat NeuroGrafiki „SOS dla rodzica – zaraz wybuchnę!”

Podczas warsztatu pracujemy z jednym konkretnym tematem, który jest dla Ciebie ważny. Nie musisz umieć rysować. Nie musisz mieć żadnego doświadczenia z NeuroGrafiką. Wystarczy, że potrafisz trzymać marker.

Ja pokazuję Ci krok po kroku, co robimy i dlaczego. W ciągu pierwszych kilkudziesięciu minut dostajesz wszystkie informacje i umiejętności potrzebne do wykonania procesu. Potem możesz już skupić się na sobie, swoim temacie i tym, co zaczyna pojawiać się podczas rysowania. Terminy znajdziesz w zakładce Warsztaty NeuroGrafiki.

To nie jest zwykłe kolorowanie. To celowana praca z jednym konkretnym tematem.

Jeżeli czujesz, że coraz częściej masz w głowie „jeszcze chwila i wybuchnę”, to być może warto sprawdzić, co naprawdę znajduje się pod tą złością.